*چرا مقایسه قیمت کالاها و خدمات در نظام سلامت با سایر کالاها اشتباه است؟*

✍️سجاد لک دانشجوی دکتری تخصصی سیاستگذاری سلامت

چندی پیش یک نماینده مجلس که اتفاقآ عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز می باشد در اظهاراتی عجیب در یک مصاحبه تلوزیونی قیمت “دارو” را با قیمت “پفک”مقایسه نمود ، از آنجایی که ایشان تخصصی در بهداشت و درمان ندارد و نظرات ایشان ممکن است برگرفته از نمایندگان شرکت های دارویی باشد که می تواند ناشی از تعارض منافع(conflict intrest)باشد بر خود لازم دانستم که با توجه به تاثیر نظرات ایشان بر سلامت 85میلیون جمعیت ایران در مدت نمایندگی ،چند نکته در خصوص قیاس اشتباه ایشان را متذکر شوم

الف-سلامتی یک حق است:حق بر سلامتی هم در اسناد متعدد بین المللی و هم در قانون اساسی جمهورای اسلامی ایران ذکر شده و از وظایف دولت می باشد

ب-در نظام سلامت شاهد پدیده ای به نام “شکست بازار” هستیم که به شرایطی اشاره دارد که مکانیسم های عادی بازار (عرضه و تقاضا)به طور کامل عمل نکرده و منجر به نابرابری در دسترسی به خدمات سلامت می شود که از جملهدلایل اصلی شکست در بازار سلامت می توان به موارد زیر اشاره نمود1-عدم تقارن اطلاعاتی ارائه دهنگان و گیرندگان خدمت 2-قدرت انحصاری و عدم رقابت کامل3-عدم ورود و خروج آزاد به بازار کالاهای سلامتی برای همه4-عدم اطمینان و ریسک تقاضا و بوجود آمدن پرداخت های ناگهانی برای مصرف کننده5-نابرابری در دسترسی به خصوص توان کم پرداخت افراد کم درآمد

که به دلیل این شکست های بازار و بسیاری از دلایلی که در حوصله این مطلب نمی گنجد،نیاز به ورود دولتها از طریق:1-تامین مالی از طریق نظامهای پیش پرداخت مانند بیمه ها با پوشش و عمق زیاد 2- تجمیع صندوقهای پراکنده بیمه ای که باعث مشکلاتی بسیار زیاد در جمع آوری منابع شده(نیاز به بحث طولانی در این خصوص وجود دارد)3-تامین مالی نظام سلامت از طریق منابع پایدار (مالیتهای اختصاصی و عمومی)4-تنظیم گری قیمت ها و کیفیت خدمات5-تولید داروهای ضرورری می باشد

و در پایان لازم به ذکر می باشد که برای حل مشکلات نظام سلامت هر گونه راهکاری نیاز به شواهد(evidence) دارد و نه راهکارهایی که خود باعث تشدید مشکلات در نظام سلامت شود و به اصطلاح عمومی”قوز بالا قوز”درست نکنیم.